ورزش و ورزشكار از ديدگاه اسلام

چكيده

امروزه شاهد گسترش رشته هاى ورزشى و اقبال مردم به ورزش مى باشيم. ميليون ها نفر به امر ورزش مشغولند و ميليون ها نفر علاقه مند به رويدادهاى ورزشى اند. با توجه به اهميت تبيين مؤلفه هاى سبك زندگى اسلامى، اين سؤال مطرح مى شود كه اسلام نسبت به ورزش و ورزشكار چه ديدگاهى دارد؟ اين مقاله مى كوشد در حد بضاعت خود با استفاده از آيات و روايات به پاسخ اين سؤال بپردازد. در اين نوشتار به روش تحليلى ـ توصيفى انواع ورزش هايى كه در متون دينى مطرح شده مورد بررسى قرار مى گيرد و اهميت ورزش از جنبه هاى گوناگون بيان مى شود. در ادامه، ويژگى هاى ورزشكار مسلمان و بايدها و نبايدهاى اخلاقى در اين زمينه مطرح مى گردد.

كليدواژه ها: اخلاق، ورزش، ورزشكار، بايدهاى اخلاقى، نبايدهاى اخلاقى، جوانمردى، دوپينگ.

ادامه نوشته

سنجش و اندازه گیری در تربیت بدنی

سنجش و اندازه گیری در تربیت بدنی

دکتر رسول حمایت طلب

استادیار دانشگاه تهران

منبع درسی:

کتاب: سنجش و اندازه گیری در تربیت بدنی

   تالیف: دکتر همتی نژاد، دکتر رحمانی نیا

   انتشارات: دانشگاه پیام نور

ادامه نوشته

تنفس صحیح

تنفس، روش دم و بازدم یکی از مهمترین موضوع ها، هنگام انجام تمرینات و حرکات ورزشی هستند. تنفس صحیح و درست می تواند انرژی زیادی را برای بدن حفط کند و همچنین بدن را سالمتر نگه دارد.

در حالی که روش غیر صحیح آن می تواند انرژی زیادی از بدن بگیرد و به سلامت بدن آسیب وارد کند. تنفس صحیح همچنین باعث می شود تا انتقال و تامین خون از قلب به رگهای بدن، بهتر و مرتبتر انجام پذیرد. این موضوع به عملکرد بهتر سیستم لنفانی انسان نیز کمک می کند.   

فراموش نکنید که التبه نوع هوایی که تنفس می کنید نیز بسیار مهم است. هوای تنفس شونده - بویژه هنگام انجام تمرینات و حرکات ورزشی - می بایست پاک و غیر آلوده باشد.     

روش صحیح تنفس 
توجه داشته باشید که هنگام تمرینات ورزشی، تنفس خود را ریتمیک و از روی نظم کنترل کنید. همچنین دقت کنید که تا حد امکان آرامش را حفظ کنید و از تند نفس کشیدن جلوگیری کنید.  

سعی نکنید تا با دهان نفس بکشید. البته برای خارج کردن سریعتر هوا می توانید از دهان استفاده کنید، اما برای کشیدن آن اصلا" از دهان استفاده نکنید. بکارگیری دهان برای عمل دم باعث می شود تا هوا به حجم نامشخص (زیاد) وارد بدن گردد بدن اینکه فیلتر شود. بینی با فیلترهایی که در قسمت ورودی خود دارد، هوای دم را پاک سازی می کند. همچنین بینی با حجم کمتری که دارد باعث می شود تا حجم هوای دم کنترل شده و به مقدار مورد نیاز باشد.            

تنفس از دهان باعث خشکی دهان و گلو می شود که این موضوع به خشک شدن آب بدن و کسری انرژی کمک می کند.

روش توصیه شده اینست که دم از راه بینی و بازدم از راه دهان انجام گیرد. در این روش البته بهتر است که هنگام کشیدن هوا، دهان کاملا" بسته باشد. البته روش دم و بازدم از راه بینی بیشتر توصیه می گردد. در این حالت دهان در هر دو حالت (دو و بازدم) کاملا" بسته است.  

اما چگونگی تنفس نیز امری بسیار مهم است. برای کشیدن تنفس، نگه داشتن نفس در بدن و بیرون دادن آن مدت زمانی نسبی لازم است تا حرکت ریتمیک حفظ گردد، که این موضوع در هنگام انجام تمرینات امر مهمی است. همانطور که قبلا" نیز اشاره شد، آرامش در تنفس لازم است تا حفظ گردد.       

بعد از انجام تمرینات و یا هنگام استراحت بین هر تمرین، سعی کنید تا به صورت عمیق در روش زیر چند مرتبه تنفس کنید:   

اگر برای مثال یک ثانیه را صرف کشیدن نفس عمیق می کنید، چهار برابر آنرا (چهار ثانیه) می بایست برای نگه داشتن نفس دربدن صبر کنید. سپس در زمان دوبرابر آن (دو ثانیه) باید نفس را بیرون دهید. این مدت زمانها بستگی به نوع نفس کشیدن شما دارد. اما نسبتها می بایست رعایت شوند. یعنی اگر دم دو ثانیه به طول انجامد، نگه داشتن آن باید هشت ثانیه طول کشد و بازدم نیز چهار ثانیه.        

این نوع روش تنفس چه برای کسانی که ورزش می کنند و چه کسانی که نمی کنند، در روز سه مرتبه ده باری توصیه می شود. یعنی ده بار صبح، ده بار عصر و ده با قبل از خواب.     

تغذیه نیز نباید فراموش شود. اشخاص ورزشکار می دانند که هنگام ورزش نباید معده یا روده شان پر باشد. چرا که این موضوع به غیر از مشکلاتی که به سلامت انسان وارد می کند، باعث فشار به ریه نیز می شود.

خلاصه اي از جزوه ورزش و تغذيه

مطالبي كه به اختصار مورد بررسي قرار گرفته و چكيده مشروح جزوه به شرح ذيل تقديم مي گردد

1- الفباي تغذيه در ورزشها

هميشه صبحانه بخور مطمئن باش كه تجديد نيرو كرده است.

 

2- اطلاعات غذايي براي دوندگان

آب دو سه ليوان + هيدارتهاي كربن + آب ميوه +‌ موز +‌كشمش +‌ غلات

 

3- اهميت مايعات براي دوندگان

با مصرف زياد مايعات بايد اطمينان حاصل كرد كه نياز  بدن به مايعات رفع شده است

 

4- انتخاب مايعات براي دوندگان

براي فعاليتهاي كمتر از 90 دقيقه آب و براي فعاليتهاي بيش از 90 دقيقه مايعات هيدرات كربن دار.

 

5- تفاوت بين نوشيدنيهاي ايزوتونيك ، هيپوتونيك، هيپروتونيك

در نوشيدنيهاي ايزوتونيك ذرات كربن و الكتروليت با غلظت مايعات بدن يكسان است

در نوشيدنيهاي هيپوتونيك ذرات كربن و الكتروليت كمتر از غلظت مايعات بدن است.

در نوشيدنيهاي هيپروتونيك ذرات كربن و الكتروليت بيشتر از غلظت مايعت بدن است

 

6- اطمينان از كفايت مايعات

رنگ ادرار اگر زرد رنگ باشد نشانه اين است كه به مقدار كافي مايعات ننوشيده ايد

سردرد حكايت از كم آبي بدن دارد

 

7- اوقات مناسب براي نوشيدن مايعات در ورزش

قبل از احساس تشنگي آب بنوشيد در هر 20- 15 دقيقه در طول ورزش جرعه هاي كمي آب بنوشيد.

 

8- رفع مشكل بي آبي در طول مسابقه

قبل از مسابقه بايد آب خورد و بايد از ذخيره آب بدن مطمئن بود.

ادامه نوشته

خلاصه اي از جزوه حركت درماني

تعريف حركت درماني – اهداف حركت درماني – اثرات و نتايج حركت درماني - نكات قابل توجه در حركت درماني – تاثير حركات درماني بر عضلات و برمفاصل – منظور از حركت درماني استفاده از نرمشهاي ورزشي جهت بهبود وضع تعادل بدن و هماهنگ نمودن حركات بدن است، حركت ممكن است توسط خود شخص انجام پذيرد كه به آن حركت فعال گويند و ممكن است بوسيله و كمك شخص ديگري انجام پذيرد كه اصطلاحا به آن حركت غير فعال مي گويند.

ادامه نوشته

خلاصه جزوه انقباض عضلاني

موضوعات و مسائلي كه در اين جزوه مورد بررسي اجمالي قرار گرفته اند عبارتند از :

الف: ساختمان عضله اسكلتي – انواع فيبر عضلاني- رگهاي خوني

ب: روند انقباض عضله – منابع انرژي عضله- انواع انقباض عضلاني – جمع انقباضهاي عضلاني- تنوس عضلاني – هيپروتروفي- آتروفي- هيپر پلازي

ادامه نوشته

تندرستی

اهميت و حساسيت ورزش يا تمرين، بيشتر از تندرستي نيست و فرد نبايد به خاطر آن به آسيب ديگر بدني و رواني دچار شود. بايد اذعان داشت معمولاً آسيب ها در نتيجه تمرين بيش از حد و نداشتن وسايل كامل و يا پوشيدن كفش نامناسب ايجاد مي شوند. كاهش وزن و داشتن ظاهر متناسب به ويژه براي دختران اهميت زيادي دارد. شركت در رخي از رشته هاي ورزشي مانند ژيمناستيك، سواركاري، باله و ... مستلزم كمي وزن بدن است. در رشته هايي نظير كشتي نيز كه وزن از فاكتورهاي اصلي دسته بندي محسوب مي شود، ورزشكار بايد بتواند وزن خاصي را حفظ كند. اما بايد توجه نمود كه كاهش وزن و حفظ وزن حالص به برنامه ريزي دقيق، منظم و درازمدت نياز دارد. محدوديت غذايي و بي اشتهايي عصبي استفاده از روش هاي خطرناك و غثر معقول مانند خوردن داروهاي مدر و سهل، راه ميانبري هستند كه ممكن است به مرگ و نيستي منتهي شوند. در كاهش وزن، نقش مدت وتكرار تمرين موثرتر از شدت تمرين است.

ادامه نوشته

انواع تمرینات ورزشی

انواع تمرينات ورزشي انجام شش نوع تمرينات ورزشي براي شما مفيد است. تمرينات گرم كننده، تمرينات استقامتي (هوازي)، تمرينات انعطاف‌پذيري، تمرينات حفظ تعادل، تمرينات قدرتي و تمرينات انقباضي ايستا.

ادامه نوشته

اهمیت ورزش 3

اهميت ورزش امروزه ورزش يكي از اموري است كه به عناوين مختلف در جهان مطرح شده و گروه زيادي به اشكال گونگون با آن سروكار دارند. برخي از مردم، ورزشكار حرفه‌اي اند و گروهي ورزشكار آماتور. گروهي طرفدار و علاقمند به ورزش و ديدن برنامه‌ها، مسابفات و نمايش هاي ورزشي بوده، و عده‌اي نيز از راه ورزش امور زندگي خويش را مي‌گذرانند. وزارتخانه‌ها و ادارات ورزشي فراواني تاسيس شده و مخارج زيادي صرف ورزش، ساختن استاديوم ها، مجتمع ها و باشگاه‌هاي ورزشي و نيزتهيه وسايل و لباسهاي ورزشي و يا تماشاي مسابقات ورزشي مي‌شود. بخش هاي قابل توجهي از برنامه‌هاي تلويزيون، راديو، مجلات و ساير رسانه‌هاي گروهي، به ورزشي و اخبار ورزشي اختصاص دارد و خلاصه ورزش يكي از اموري است كه در جهان به صورت جدي مطرح بوده و از جهات مختلف داراي اهميت مي‌باشد، از جمله: امروزه يكي از مشكلات جامعه بشري، مساله بي كاري و عوارض ناشي از آن است. بي كاري، به وي‍ژه براي نوجوانان و جوانان و به خصوص در ايام تعطيلات تابستاني مدارس و مراكز آموزشي، بسيار خطرناك و مضر است و بايد با آن مبارزه شده، يا به نحوي اوقات بي كاري را پر نمود كه مفيد كه بوده و با لااقل مضر نباشد. بسياري از انحرافات، از قبيل: اعتياد به مواد مخدر، دزدي و ايجاد مزاحمت، دعواها و درگيري‌هاي خياباني، انحرافات جنسي و ...

ادامه نوشته

علوم ورزشی

علوم ورزشي و اطلاعات مورد نياز در حرفه مربيگري

در هريك از رشته‌هاي ورزشي فعاليت و حركت محور اصلي است از آنجا كه ارتباط حركت با بسياري از علوم شاخه‌هاي متعددي را در ورزش و اصول مربيگري تأسيس كرده و مربيان رشته‌هاي ورزشي وظيفه خطيري را در كمك به رشد و تكامل همه‌جانبه نوجوانان و جوانان به عهده داشته و براي آماده نمودن بدن ورزشكاران نياز به شناخت كامل از بدن انسان را دارند لذا براي شروع كار و انجام وظيفه در حرفه مربيگري بايستي تا حدودي به علوم زير آگاهي داشته باشند:

1- آناتومي بدن و شناخت استخوانها، عضلات، مفاصل و حركات آنها

2- فيزيولوژي انساني براي شناخت طرز كار و انجام وظيفه اندامهاي بدن

3- اصول و فلسفه تربيت بدني براي شناخت اهداف و وظايف در حيطه تربيت بدني

4- فيزيولوژي ورزشي براي شناخت اثرات تمرين و ورزش روي اندامهاي مختلف

5- رشد و تكامل حركتي براي آشنائي با پديده رشد و انطباق حركات براي هدايت اين پديده.

6- يادگيري حركتي براي بررسي شرايط مختلف آموزش، يادگيرنده، محيط يادگيري

7- حركات اصلاحي براي هدايت و اصلاح ناهنجاري‌هاي بدني افراد

8- تغذيه ورزشي براي آشنائي با مواد غذائي و نقش آن در بدن ورزشكاران

9- كمك‌ةاي اوليه براي امداد رساني به افراد آسيب‌ديده در محيط ورزشي

10- آسيب‌شناسي ورزشي براي تعيين عوامل آسيب‌رسان و شناخت آسيبهاي مختلف.

11- روانشناسي ورزشي جهت بررسي پديده‌هاي رواني اثرگذار در رشته‌هاي ورزشي.

12- اصول علمي آمادگي جسماني به منظور آشنائي با انواع روشهاي آماده‌سازي بدن.

13- اصول مربيگري و ارتباطات و مديريت ورزشي جهت آشنائي با عواملي كه موجب سازماندهي مطلوب و موفقيت در اجراي برنامه‌هاي ورزشي مي‌گردد.

اصول مربیگری

اصول مربيگري

مربيگري عبارت از مجموعه فعاليتها و دستورالعمل‌هاي سازمان يافته‌اي كه اجراي آنها به پيشرفت، تكامل و موفقيت يك ورزشكار يا گروهي از ورزشكاران كمك مي‌كند مي‌باشد كه در اينجا چون هدف مربيگري ورزشي است دستورالعمل‌ها نيز در ارتباط با فعاليتهاي حركتي، ورزشي، آمادگي جسماني و مهارتي موردنظر قرار مي‌گيرد.

از آنجا كه تعريف كلي مربيگري فعاليتهائي است كه براي كمك به يك فرد و رسيدن به هدفي مشخص دنبال مي شود با اين تعريف به اهميت مربيگري بيشتر واقف مي‌شوم در حقيقت مربيان انتقال دهنده ارزشهاي واقعي يك جامعه هستند و درصددند كه آداب و رسوم و تجارب ارزنده زندگي را به افراد جامعه آموزش داده از اين طريق موجب رشد و توسعه و تكامل جسمي و ذهني بخصوص در كودكان و نوجوانان و جوانان يك جامعه شوند.

وظايفي كه مربيان رشته‌هاي ورزشي دارند به شرح زير است:

1- توانائي آموزش مهارتهاي ايده‌آل و اطلاعات جديد

2- دارا بودن توانائي در جهت دادن به تمرينات و فعاليتها

3- توانائي در افزايش آمادگي بدني ورزشكاران

4- اتخاذ راههاي مناسب براي رسيدن به هدف

5- درنظر گرفتن تشويق و تنبيه

6- توانايي سازماندهي و برنامه‌ريزي

7- رسيدگي به گزارشها

8- همكاري با مطبوعات

9- مشاوران و راهنمائي

10- تجربه و تحليل،‌ ارزيابي و حل مسايل و مشكلات

11- اشتياق در يادگيري و بالا بردن سطح معلومات

12- محترم شمردن قوانين بازي

13- احترام به داوران و قبول رأي آنان

14- احترام به حريف و تماشاچيان

15- ايجاد فرصتهاي يكسان براي تمامي بازيكنان

16- حفظ وقار و متانت و روحيه جوانمردي در تمام شرايط

17- داشتن رفتاري مناسب در برابر ورزشكاران

18- يادآوري برد و باخت به عنوان  اهداف فرعي در ورزش

19- معرفي كردن ورزش به عنوان يك پاي ابعاد مهم در زندگي

20- سعي و تلاش براي ارتقاء كيفيت اجرا و بهبود عملكرد در ورزشكاران

فواید ورزش

قدرت انقباض و نظم ضربان قلب پس از مدتي ورزش كردن بهتر مي‌شود. ...

گنجايش ريه‌ها بيشتر مي‌گردد و در نتيجه، اكسيژن بهتري و بيش تري به بدن مي‌رسد... ورزش صحيح و معتدل و متناسب با مزاج، سبب نظم و ثبات حركات تنفس مي‌گردد و تنفس عميق تر، ولي شمارش آن كم تر مي‌شود.

هر چه شخص ورزيده تر باشد، مقدار سوخت بدنش نقصان مي‌يابد؛ يهني در حقيقت در اثر مدتي ورزش كردن، بدن بهتر از مواد غذايي خود استفاده مي‌كند.

رشد و نو بهتر انجام مي‌گيرد، زيرا اكسيژن بهتر و بيشتر به تمام نسوج مي‌رسد و در نتيجه، فعاليت غدد داخلي افزوده شده و بنا بر عقيده‌اي در عضلاني كه فعاليت مي‌كنند، موادي ايجاد مي‌شوند كه به رشد و نمو كمك مي‌نمايد.

قوه جذب و دفع بهتر مي‌شود.

بدن عادت مي‌كند در برابر مختصر فعاليت، ناگهان نفس تنگي پيش نيايد و ضربان قلب زياد نشود و ديرتر خسته گردد و عرق نمايد.

هماهنگي بين اعصاب و مراكز عصبي و تقويت اعصاب، ايجاد شده و كارهاي فكري، آسان تر مي‌شود".

"بدن انسان بر خلاف ماشين يا هر وسيله ديگر كه بر اثر كار و فعاليت مستهلك مي‌گردد، با كار جان گرفته و توانايي بيش تري كسب مي‌نمايد. در زمان هاي گذشته، حركت و تمرين هاي بدني، بخشي از كار روزانه فرد به شمار مي‌رفت، اما امروزه بر اثر پيشرفت تكنولوژي و ماشين، بايد بيش تر از گذشته در جستجوي حركت بود، و هر فرد بايستي آن را در برنامه روزانه خود گنجاند. ...

تنفس و يا نفس كشيدن وسيله‌اي است كه با آن، اكسيژن به همه بدن مي‌رسد و مواد زايد و اكسيده به بيرون ريخته مي‌شود. در خلال تمرين، ميزان نفس كشيدن افزايش مي‌يابد. شخصي كه بدنش تربيت شده با تمرين هاي ورزشي است، آهسته تر و عميق تر از افراد ديگر نفس مي‌كشد، فشارهاي وارد بر سيستم تنفسي خويش را با تلاش كم تر و كارايي بيشتر پاسخ گوست.

اهمیت ورزش

ورزش بخشی از فرهنگ مردم جهان است که در طی قرون متمادی تاریخ بشر ایجاد شده و سیری تکاملی داشته است. امروزه ورزش به رشته های گوناگون تقسیم شده و برای حفظ سلامتی، رشد عضلات بدن، تفریح و سرگرمی و مسابقات استفاده می شود...

ادامه نوشته