اهميت ورزش اهميت ورزش امروزه ورزش يكي از اموري است كه به عناوين مختلف در جهان مطرح شده و گروه زيادي به اشكال گونگون با آن سروكار دارند. برخي از مردم، ورزشكار حرفه‌اي اند و گروهي ورزشكار آماتور. گروهي طرفدار و علاقمند به ورزش و ديدن برنامه‌ها، مسابفات و نمايش هاي ورزشي بوده، و عده‌اي نيز از راه ورزش امور زندگي خويش را مي‌گذرانند. وزارتخانه‌ها و ادارات ورزشي فراواني تاسيس شده و مخارج زيادي صرف ورزش، ساختن استاديوم ها، مجتمع ها و باشگاه‌هاي ورزشي و نيزتهيه وسايل و لباسهاي ورزشي و يا تماشاي مسابقات ورزشي مي‌شود. بخش هاي قابل توجهي از برنامه‌هاي تلويزيون، راديو، مجلات و ساير رسانه‌هاي گروهي، به ورزشي و اخبار ورزشي اختصاص دارد و خلاصه ورزش يكي از اموري است كه در جهان به صورت جدي مطرح بوده و از جهات مختلف داراي اهميت مي‌باشد، از جمله: امروزه يكي از مشكلات جامعه بشري، مساله بي كاري و عوارض ناشي از آن است. بي كاري، به وي‍ژه براي نوجوانان و جوانان و به خصوص در ايام تعطيلات تابستاني مدارس و مراكز آموزشي، بسيار خطرناك و مضر است و بايد با آن مبارزه شده، يا به نحوي اوقات بي كاري را پر نمود كه مفيد كه بوده و با لااقل مضر نباشد. بسياري از انحرافات، از قبيل: اعتياد به مواد مخدر، دزدي و ايجاد مزاحمت، دعواها و درگيري‌هاي خياباني، انحرافات جنسي و ... زاييده بي كاري و ولگردي است. پريسا سادات حجازي مرحوم شهيد مطهري در كتاب تعليم و تربيت در اسلام، مطلبي تخت عنوان "زن و غيبت" دارد و مي‌فرمايد: " زن ها در قديم مشهور بودند كه زياد غيبت مي‌كنند. شايد اين به عنوان يك خصلت زنانه معروف شده بود كه زن طبيعتش اين است و جنساً غيبت كن است؛ در صورتي كه چنين چيزي نيست، زن و مرد فرق نمي‌كنند. علتش اين بود كه زن- مخصوصاً زن هاي متعينات، زن هايي كه كلفت داشته اند و در خانه، همه كارهايشان را كلفت و نوكر انجام مي‌دادند- هيچ شغلي و هيچ كاري، نه داخلي و نه خارجي نداشت، صبح تا شب بايد بنشيند و هيچ كاري نكند. كتاب هم كه مطالعه نمي‌كرده و اهل علم هم كه نبوده، بايد يك زن هم شان خود پيدا كند، با آن زن چه كند؟ راهي غير از غيبت كردن به رويشان باز نبوده، و اين برايشان يك امر ضروري بوده؛ يعني اگر غيبت نمي‌كردند، واقعاً بدبخت و بي چاره بودند". شايد به واسطه جلوگيري از همين عوارض سوء بي كاري باشد كه مي‌بينيم در اسلام از "كار و انسان شاغل" بسيار تجليل شده است. احاديث فراواني در اين زمينه وارد شده كه توجه شما را به برخي از آن احاديث جلب مي‌نمايم: امام علي (عليه السلام) فرمود: اِنََََّْ الله يُحِبُ المُحتَرفَ الاَمينَ؛ خداوندا، انسان اميني را كه داراي حرفه است (و به آن اشتغال دارد) دوست مي‌دارد. رسول اكرم صلي عليه واله فرمود: اَلكادُّ لِعِيالِهِ كَالمُجاهِدِ في سبيل اللهِ ؛ كسي كه خود را براي اداره امور زندگي اش به مشقت مي‌اندازد، مانند كسي است كه در راه خدا جهاد مي‌كند. رسول اكرم صلي عليه واله فرمود: مَلعُونَ القي كَلَّهُ عَلَي النّاسِ ؛ هر كس كه سنگيني اقتصادي خود را بر دوش مردم بيندازد، ملعون است. بدون شك، مردم و كشور بايد در پي ايجاد كار و اشتغال سالم براي همه باشند، ولي آيا هميشه امكان اشتغال براي همه و به ويژه جوانان و نوجوانان فراهم است؟ اگر اين امكان فراهم نشد، تكليف چيست؟ آيا ايجاد سرگرمي‌هاي سالم و مفيد نمي‌تواند از بسياري انحرافات جلوگيري كند؟ ورزش يكي از مفيد ترين و سالم ترين سرگرمي‌هايي است كه مي‌تواند اوقات فراغت جوانان و نوجوانان را پر كند. ورزش، كسالت و تنبلي را از انسان زدوده و به وي نشاط و شادابي بخشيده، او را براي انجام كارها و وظايف فردي و اجتماعي آماده نموده و اخلاقش را بهبود مي‌بخشد. ورزش، روحيه شجاعت، از خود گذشتگي، مبارزه با ظلم و دفاع از مظلوم را در انسان تقويت نموده، اراده وي را قوي مي‌سازد. ورزش، توان رزمي‌انسان را افزايش مي‌دهد. بالا بودن توان جسماني نيروهاي نظامي‌و رزمي، تنها در زمان هاي گذشته كه جنگ ها با سلاح هاي سرد صورت مي‌گرفت، مورد توجه نبوده، بلكه امروزه نيز حائز اهميت فراوان است و تمرينات بدني قسمت عمده‌اي از آموزش هاي نظاميان و به ويژه كماندوها و نيروهاي ويژه را تشكيل مي‌دهد. همچنين افرادي كه از نقطه نظر بدني و جسماني، ضعيف و يا ناقص باشند، در ارتش پذيرفته نشده و گاه از خدمت سربازي نيز معاف مي‌گردند. اهميت سلامتي و توانمندي جسماني بر كسي پوشيده نيست. پيامبر گرامي‌اسلام ضلي عليه واله درباره حق بدن بر انسان مي‌فرمايد: اِنَّ لِرَبُكَ حَقّاً، و اِنَّ لِجَسَدِكَ عَلَيكَ حَقّاً وَ لاَ هلِكَ عَلَيكَ حَقّاً پروردگارت بر تو حقي دارد، و بدنت بر تو حقي دارد، و خانواده ات نيز بر تو حقي دارد. آن چه در اين حديث ارزنده قابل توجه است، اين است كه پيامبر بزرگوار اسلام، تا بدان پايه براي جسم و بدن ارزش و اهميت قابل است و حق بدن را در رديف حق پروردگار (آن هم بلافاصله بعد از آن) و در كنار حق خانواده (و حتي قبل از آن) ذكر مي‌فرمايد. زماني انسان مي‌تواند حق پروردگار و خانواده خويش را به بهترين نحوي ادا كند، كه از بدني سالم و نيرومند برخوردار باشد. ورزش، كمك شاياني به‌ايجاد و تقويت سلامتي جسماني و رواني مي‌كند، و به افرادي كه با روش صحيح ورزش مي‌كنند و يا داراي كارهاي با تحرك مي‌باشند، سالم تر بوده و عمرشان از افرادي كه كارهاي بدون تحرك دارند بيشتر است. شهيد دكتر سيد رضا پاك نژاد در كتاب اولين دانشگاه و آخرين پيامبر مي‌نويسد: عضلات در حال ورزش 10 تا 18 برابر در حال استراحت احتياج به خون دارند، 20 دقيقه بيشتر قند و اكسيژن مصرف مي‌نمايند. 50 بار زيادتر گاز كربنيك دفع مي‌نمايند، و با توجه به همين ارقام، اهميت كار قلب هنگام ورزش روشن مي‌گردد. ... در واكنش قلب در برابر كار عضلاني، مشاهده مي‌شود ضربان هاي دبي، حجم خون، فشار خون و حتي تركيبات فيزيكو شيميايي خون را دگرگون مي‌سازد. ضربان قلب هنگام كار بدني، يهني زماني كه عضلات را به فعاليت مي‌داريم، 2-3 و حتي 4 برابر، و امكان دارد به 200 ضربه در دقيقه برسد. حجم خون 2-3 برابر و دبي قلب 6-7 و حتي 8 برابر و گاه زادتر شود و دبي قلب از 4 ليتر در دقيقه ممكن است به 30 تا 35 ليتر در دقيقه برسد، در صورتي كه دبي قلب شخص سالم و ورزيده در حال معمولي 25 ليتر است. ... حجم قلب ورزشكاران و كارگراني كه كار بدني سنگيني دارند، بدن شك افزايش مي‌يابد، اما اين افزايش به عقيده بسياري، فيزيولوژيك و كاملاً طبيعي است. در اثر فعاليت بدن، حجم قلب افزايش مي‌يابد، زيرا جدار بطن ها به ويژه بطن چپ ضخيم مي‌شوند؛ يعني همان طور كه كه عضلات بازو در اثر ورزش يا ابتلا به برخي بيماري‌ها قوي مي‌شود، عضلات قلب هم در اثر كار، قوي مي‌گردد و در نتيجه قدرت انقباض قلب زياد مي‌شود. ... "وي در بخش ديگري از كتابش، درباره فوايد ورزش چنين مي‌نگارد: قدرت انقباض و نظم ضربان قلب پس از مدتي ورزش كردن بهتر مي‌شود. ... گنجايش ريه‌ها بيشتر مي‌گردد و در نتيجه، اكسيژن بهتري و بيش تري به بدن مي‌رسد... ورزش صحيح و معتدل و متناسب با مزاج، سبب نظم و ثبات حركات تنفس مي‌گردد و تنفس عميق تر، ولي شمارش آن كم تر مي‌شود. هر چه شخص ورزيده تر باشد، مقدار سوخت بدنش نقصان مي‌يابد؛ يهني در حقيقت در اثر مدتي ورزش كردن، بدن بهتر از مواد غذايي خود استفاده مي‌كند. رشد و نو بهتر انجام مي‌گيرد، زيرا اكسيژن بهتر و بيشتر به تمام نسوج مي‌رسد و در نتيجه، فعاليت غدد داخلي افزوده شده و بنا بر عقيده‌اي در عضلاني كه فعاليت مي‌كنند، موادي ايجاد مي‌شوند كه به رشد و نمو كمك مي‌نمايد. قوه جذب و دفع بهتر مي‌شود. بدن عادت مي‌كند در برابر مختصر فعاليت، ناگهان نفس تنگي پيش نيايد و ضربان قلب زياد نشود و ديرتر خسته گردد و عرق نمايد. هماهنگي بين اعصاب و مراكز عصبي و تقويت اعصاب، ايجاد شده و كارهاي فكري، آسان تر مي‌شود". در كتاب زن و رزش نيز درباره فوايد ورزش چنين آمده است: "بدن انسان بر خلاف ماشين يا هر وسيله ديگر كه بر اثر كار و فعاليت مستهلك مي‌گردد، با كار جان گرفته و توانايي بيش تري كسب مي‌نمايد. در زمان هاي گذشته، حركت و تمرين هاي بدني، بخشي از كار روزانه فرد به شمار مي‌رفت، اما امروزه بر اثر پيشرفت تكنولوژي و ماشين، بايد بيش تر از گذشته در جستجوي حركت بود، و هر فرد بايستي آن را در برنامه روزانه خود گنجاند. ... تنفس و يا نفس كشيدن وسيله‌اي است كه با آن، اكسيژن به همه بدن مي‌رسد و مواد زايد و اكسيده به بيرون ريخته مي‌شود. در خلال تمرين، ميزان نفس كشيدن افزايش مي‌يابد. شخصي كه بدنش تربيت شده با تمرين هاي ورزشي است، آهسته تر و عميق تر از افراد ديگر نفس مي‌كشد، فشارهاي وارد بر سيستم تنفسي خويش را با تلاش كم تر و كارايي بيشتر پاسخ گوست. تمرين ها به دستگاه‌هاضمه به دو طريق كمك مي‌كنند: به علت پي آمد نياز بدن به غذا، اشتها را افزايش مي‌دهند. حركت اندام هاي‌هاضمه تسريع مي‌شود و حركات دودي شكل معده- كه موجب هضم غذا مي‌گردد- سريع تر و راحت تر صورت مي‌گيرد. تمرين هاي ورزشي، عمل تخليه را بهبود و از يبوست پيش گيري مي‌كند. حركات دودي شكا افزايش مي‌سابد و در نتيجه، روند ترشحات بدن كار آمدتر تنظيم مي‌شوند. به طور كلي افرادي كه فعاليت هاي جسماني بيشتري دارند، كم تر از افراد كم حركت، به بيماري سنگ كليه و اختلالات مشابه به آن مبتلا مي‌شوند. بسياري از مواد زايد، از طريق غدد عرق در پوست بدن بيرون ريخته مي‌شود. اين فرايند با تمرين هاي شديد ورزشي تسريع مي‌شود؛ علاوه بر اين، عرق كردن باعث تميز شدن پوست مي‌گردد. ارزش ديگر تمرين هاي ورزشي، در افزايش توليد سلول هاي قرمز خون در بافت هاي لنفاوي استخوان است. شمارش هموگلوبين خون بر اثر فعاليت بالا مي‌رود. تمرين ها از بالا رفت فشار خون جلوگيري مي‌كند". به طور كلي نقش ورزش در سلامتي انسان آن قدر زياد است كه امروزه بسياري از بيماري‌ها را با ورزش مداوا مي‌كنند، كه به‌اين شيوه مداوا "ورزش درماني" گفته مي‌شود. امروزه ورزش در سطح بين المللي، بعد سياسي نيز به خود گرفته است. گاه اتفاق مي‌افتد كشوري كه بيش تر مردم حتي نام آن را نشنيده اند، يك باره در جهان مطرح شده و به واسطه پيروزي‌هاي ورزشي، نامش در صفحه اول روزنامه‌هاي جهان و صدر اخبار قرار مي‌گيرد. شركت و يا عدم شركت تيم هاي ورزشي يك كشور ديگر نيز، گاه جنبه سياسي داشته و به معناي دوستي، دشمني، اعتراض و ... تلقي مي‌شود. در انسان غريزه قدرت طلبي، برتري جويي و مبارزه وجود دارد. ورزش و مسابقات ورزشي اگر در محيط و جو سالم برگزار شوند، زمينه اشباع اين غريزه از طريق راه صحيح را فراهم مي‌سازد. اگر اين غريزه و ساير غرايز، كنترل نشده و به مسير صحيح هدايت نشوند، براي جامعه بشري مشكل ساز و مساله آفرين خواهند بود. ورزش، توان انسان را براي انجام كارهاي روزمره شخصي و اجتماعي بالا مي‌برد، حتي عباداتي از قبيل نماز، روزه، حج و جهاد نيز با بدني سالم و نيرومندتر، بهتر، بيش تر و راخت تر جامه عمل به خود مي‌پوشند. انسان مايل است با ديگران باشد و با آنان بيامرزد.اين غريزه و يا تمايل شديد را مي‌توان از طريق ورزش برآورده ساخت. در ورزش، در زمينه نيل به ارزش هاي اجتماعي ديگري نيز، چون كا گروهي، وفاداري، روحيه ورزشكاري مي‌توان توفيق يافت. محيط صميمانه و مطلوب ورزشي، اغلب فرصتي مناسب براي ايجاد روابط انساني و شكل گيري دوستي‌هاست. ورزش به انسان تحرك مي‌بخشد و حركت و تحرك به ويژه در كودكان لازمه رشد است. اگر عضو نيرومندي از اعضاي بدن يك ورزش كار چندين ماه در گچ فرار دهند و تحرك را از آن سلب نمايند، ضعيف و لاغر خواهد شد. اگر جنبش بدن كم شود، دفاع بدن كم و ضعيف مي‌گردد، و همچنان كه داشتن تحرك و ورزش موجب سلامتي بدن و طول عمر مي‌گردد، نداشتن تحرك نيز موجب مرگ زود رس مي‌شود. ورزش بانوان اهم مطالب اين بخش كليات آيا بين مردان و زنان ورزشكار اختلافات فيزيولوژي است؟ آيا ورزش كردن براي زنان سودمند است؟ در چه مواردي بانوان نبايد ورزش كنند؟ اثرات ورزش روي قاعدگي فقدان قاعدگي در چيست؟ بهترين راه جلوگيري از حاملگي در يك زن ورزشكار در سنين باروري چيست؟ فوايد فعاليت بدني و ورزش در يك زن باردار چه ورزشهايي دريك حاملگي سالم و بي خطر توصيه مي‌شوند؟ از انجام چه ورزشهايي بايد خودداري كرد؟ آيا ورزش براي تمام زنان باردار يكسان است؟ کليات از آنجا كه بر روي ورزشكاران زن تحقيقات دقيق و گسترده‌اي صورت نگرفته است، يك اتفاق نظر كلي در مورد سطح عملكرد آنها وجود ندارد. وجود اختلافات فيزيولوژيك و نيز ساختاري بين جنس زن و مرد هم مزيد بر علت شده است. اما با توجه به آنچه كه تا به امروز ميدانيم، به تعدادي از خصوصيات و ويژگي‌هاي جنس مونث در ارتباط با ورزش و فعاليت بدني اشاره مي كينم. اگر چه بر اساس نظر سنجي‌ها، اكثر ورزشكاران زن معتقد به افت عملكرد بدني در جريان دوران قاعدگي هستند، اما از لحاظ فيزيكي زنان بوده اند كه در طي زمان قاعدگي قادر به شكستن ركوردهاي جهاني شده اند. فعاليت ورزشي شديد باعث كاستن سطح استروژن خون ميشود، اما لزوماً روي سطح عملكرد بدني اثري نمي‌گذارد. در تمرينات با شدت برابر، اختلافي در ميزان بروز آسيبهاي ناشي از ورزش در زن و مرد ديده نمي‌شود. قرص هاي ضد بارداري احتمالاً سبب تغييرات چشمگير فيزيولوژيك در بدن زن مي‌شوند، اما تاثير عمده‌اي روي عملكرد فرد نخواهند گذاشت. حاملگي در 2 تا 3 ماه اول، اثر منفي روي عملكرد نمي‌گذارد. لابد ميدانيد در لمپيك سال 1956 ملبورن، 3 تن از برندگان مدال طلا حامله بودند. حتي بعد از طي حاملگي اگر وضعيت جسمي‌و شكل پيش از حاملگي زن بازگردد. مشكلي در رقابتهاي ورزشي نخواهد داشت. ورزش سبب بهبود دانسيته (تراكم) استخواني رنان نمي‌شود بلكه فقط سبب خفظ آن مي‌گردد. در صورت مصرف مقادير كافي كلسيم، ورزش احتمالاً در شكل گيري استخوانهاي قويتر كمك خواهد كرد. هيچ محدوديت سني براي شركت در ورزشهاي استقامتي وجود ندارد. حتي زنان 80 ساله هم توانايي شركت منظم در دوهاي ماراتن را دارند، گرچه كه مدت زمان طي شده بيشتر خواهد بود. دقيقاً معلوم نيست كه‌ايا زنان سريعتر مي‌دوند يا مردان، فقط ميدانيم در ازاي هر دهه عمرف زنان توانايي سرعت بخشي در دويدن به ميزان 14 متر در دقيقه دارند. در حاليكه‌اين رقم براي مردان 7 متر در دقيقه است البته با توجه به اختلافات فيزيكي به نظر نمي‌رسد كه زنان توانايي غلبه بر مردان در مسافتهاي كوتاه را داشته باشند. اما عكس اين موضوع در دوهاي در مسافتهاي طولاني صدق مي‌كند كه به نظر ميرسد به علت چربي بالاتر موجود در بدن زنان است كه به عنوان منبع انرژي عمل ميكند. به علاوه تعريق ران در دماهاي بالاتر بدني، سبب حفظ و نگهداري بيشتر آب بدن خواهد شد. آيا بين مردان و زنان ورزشكار اختلافات فيزيولوژي است؟ بله‌اين اختلافات در زمينه سيستم اسكلتي و عوامل بيومكانيكي نمود دارند. ورزشكاران زن بطور معمول (ولي نه هميشه) كوچكتر و كوتاهتر بوده، لگني پهن تر دارند، زانوها به داخل به داخل متمايل شده و ساق پاها انحناي كمتري دارند. اين خصوصيات از جمله مواردي است كه احتمال ايجاد بعضي از آسيبها مانند دردهاي كشككي – راني را بال ميبرد. ورزشكاران زن درصد بالاتري از چربي بدن داشته و حدود 30 درصد قدرت عضلاني كمتري نسبت به مردان دارند كه خصوصاً مربوط به اندام فوقاني است. اما در هر صورت به رشته ورزشي خاصي است تا اينكه جنسي خاص عاملشان باشد. آيا ورزش كردن براي زنان سودمند است؟ تمرينات منظم ورزشي داراي فوايد مشابهي در زنان و مردان است. يعني كاهش فشار خون، پايين آوردن تعداد ضربان قلب و افزايش ظرفيت هوازي همراه با كاهش درصد چربي بدن، تمام موارد فوق به پيشگيري از آترواسكلروز و بيماريهاي قلبي كمك ميكنند. به علاوه ورزشهاي توام با اعمال وزن روي بدن، سبب تقويت استخوانها و جلوگيري از پوكي استخوان مي‌شوند. در چه مواردي بانوان نبايد ورزش كنند؟ زماني تصور ميشد كه ورزش شديد به سيستم توليد مثل زنان آسيب وارد مي‌كند. در ضمن عقيده داشتند كه زنان خصوصاً در جريان عادت ماهيانه نبايد ورزش كنند. امروزه خلاف هر دوي اين موارد ثابت شده است. اثرات ورزش روي قاعدگي ورزشكاران زن مستعد اختلالات قاعدگي از جمله تاخير در شروع آن، قدان اوليه و ثانويه، افزايش فاصله بين دو سيكل قاعدگي و فقدان تخمك گذاري مي‌باشند. مثلاً فقدان قاعدگي در 3-5 دصد كل جمعيت رخ ميدهد اما در 15 تا 60 درصد زنان ورزشكار مشاهده ميشود. از جمله علل آن وزن پايين بدن، از دست دادن سريع وزن، شروع ورزشهاي سنگين، تغذيه ناكافي در مقايسه با احتياج به انرژي و وجود استرس هاي فيزيكي و رواني است. خطر فقدان قاعدگي در چيست؟ در صورت فقدان قاعدگي به مدت طولاني، خطر كاهش دانسيته استخواني و ايجاد پوكي استخوان زودرس وجود دارد. به نظر ميرسد ساير اختلالات قاعدگي ناشي از ورزش هم در كاهش دانسيته استخوان در دراز مدت موثر باشند. فقدان هورمون استروژن، لااقل به ثورت تئوريك سبب بالا رفتن چربيهاي خون و ايجاد آتروسكلروز زودرس مي‌شود. پس درمان مناسب اختلالات قاعدگي اهميت بسزايي دارد. بهترين راه جلوگيري از حاملگي در يك زن ورزشكار در سنين باروري چيست؟ در كل روشهاي متعددي براي جلوگيري از بارداري وجود دارد. يكي از قابل پذيرش ترين اين روشها، استفاده از قرصهاي ضدبارداري است كه با توجه به نسل جديد آنها كه داراي تعادل مناسبي از هورمونهاي استروژن و پروژسترون است، داراي عوارض كمتري ميباشند. از جمله فوايد ديگر آنان مي‌توان به رفع علائم دردناك پيش از شروع قاعدگي ، كاهش آنمي‌فقر آهن، ضايعات خوش خيم پستاني، بيماريهاي التهابي لگن، كيستهاي تخمداني و رمانتيسم مفصلي اشاره كرد. به هر حال در صورت نياز، از طريق مشاوره با پزشك نوع و نحوه مصرف دارو معلوم خواهد شد. فوايد فعاليت بدني و ورزش در يك زن باردار انجام تمرينات منظم بدني در طي حاملگي سبب بهبود خواب، بالا رفتن حس اعتماد به نفس، كاهش شدت و يا بروز درد كمر و وريدهاي واريسي، جلوگيري از افزايش بيش از حد وزن و حفظ سطح آمادگي بدني مادر مي‌شود. اگر چه از لحاظ تئوريك، ورزش شديد در جريان خاملگي مي‌تواند سبب ايجاد آسيب هايي به نوزاد و يا مادر شود. با توجه به تحقيقات انجام شده لزومي‌به كاهش شدت ورزش در زن باردار حس نمي‌شود. چه ورزشهايي دريك حاملگي سالم و بي خطر توصيه مي‌شوند؟ از انجام چه ورزشهايي بايد خودداري كرد؟ آيا ورزش براي تمام زنان باردار يكسان است؟ در جريان حاملگي، ورزشهاي با شدت كم تا متوسط انجام مي‌شود. ورزش منظم (حداقل 3 بار در هفته) به شكلهاي مقطع ترجيح داده مي‌شود. ورزش دیابت تحقيقات بسياري نشان داده است كه عوامل گوناگوني سبب بروز مشكلات قلبي- عروقي مي‌شوند كه به عوامل خطرزا يا ريسك فاكتورها معروفند. در كنار عوامل چون سن، وراثت، جنسيت و ... برخي بيماري‌هاي مشخص وجود دارند كه به عنوان مهمترين عوامل خطرزا مطرح اند: 1- فشار خون بالا 2- كلسترول وتري كليسرويد 3- مسمويت با نيكوتين (كشيدن سيگار) 4- ديابت 5- چاقي (افزايش وزن) 6- نقرس 7- كاهش فعاليت جسمي 8- استرس در يك بدن سالم، قلب و سيستم عروقي در درازمدت، توانايي شان را حفظ كنند اما به راستي چرا قلب، ماهيچه‌اي كه اندازه آن حتي از مشت بسته يك انسان نيز كوچكتر است، اين همه اهميت دارد؟ به وسيله قلب، غذا و اكسيژن (يعني دو ماده حياتي براي انسان) به سلولهاي مي‌رسد و مواد زائد حاصل از سوخت و ساز آن‌ها نيز بازگردانده مي‌شود. يك قلب سالم و بالغ، در حال استراحت، روزانه در حدود 100 هزار بار ضربان دارد كه طي آن تقريباً 6 ليتر خون را بيش از 1000 بار در شبكه عروقي بدن انسان به جريان مي‌اندازد. اين توانا قلب، بيشتر هم مي‌شود (حتي بيش از دو برابر) و خوني نيز كه به وسيله قلب پمپاژ مي‌شود ممكن است 2 تا 3 برابر شود. براي اينكه چنين سيستم پيچيده انتقال و توزيع، به خوبي كار را انجام دهد بايد همه چيز هماهنگ باشد. براي مثال خود قلب براي انجام فعاليت بايد به اندازه كافي اكسيژن دريافت كند. حال اين سوال مطرح مي‌شود كه چگونه مي‌توان اكسيژن كافي را در اختيار اين قسمت از بدن خود قرار داد؟ ورزش شامل حركاتي است كه موجب افزايش ضربان قلب و به طور كلي افزايش خون رساني و افزايش دريافت اكسيژن به سلولهاي بدن مي‌شود و اگر ورزش كردن را در هواي تميز و سالم انجام دهيم اين امر يعني افزايش جذب اكسيژن بسيار بيشتر خواهد شد. از فوايد ديگر ورزش كردن مي‌توان موارد زير را نام برد: وزن بدن را در حالت متعادل قرار مي‌دهد توانايي بدن را براي انجام كارهاي روزانه افزايش مي‌دهد اعتماد به نفس را افزايش مي‌دهد و همچنين موارد ديگري مانند: داشتن ماهيچه‌هاي قوي و توانايي انجام كارهاي بدني به مدت طولاني تر و داشتن دستگاه گردش خوني كارآمد و همچنين عدم افزايش قند خون به ميزان خطرناك. كاهش فعاليت جسمي‌در دهه‌هاي اخير، سبب گرديده افراد بيشتري به ديابت مبتلا شوند. بررسي فعاليتهاي بدني، ن تنها در نسل هاي گذشته، كه در سال هاي پيشين زندگي خود ما نيز به خوبي نشان مي‌دهد كه چه مقدار كم تحرك شده‌ايم. در گذشته فعاليتها به گونه‌اي بود كه چه در مان كار و چه در منزل، ناچار به انجام تحركات بدني بوديم. امروزه، با توجه به‌اينكه چاقي يكي از عوامل مهم ابتلا به ديابت است، لذا فعاليت جسمي‌و ورزش يكي از روش هاي مهم پيشگيري و درمان ديابت تلقي مي‌شود. به طور يقين، فعاليت جسمي‌در كاهش وزن بدن اثر مي‌گذارد زيرا سبب مي‌گردد انرژي بيشتري مصرف شود. هنگام فعاليت، ماهيچه‌ها، قند يا گلوكز بيشتري از جريان خون مي‌گيرند و هنگام استراحت، ميزان خون كاهش مي‌يابد. علاوه بر اين، هنگام فعاليت، انسولين بهتر اثر خواهد كرد و در نتيجه، قند و گلوكز به راحتي وارد سلولهاي ماهيچه مي‌شود. در مورد اثر گذاري در ميران قند خون هيچ كدام از فعاليت هاي ورزشي بر يكديگر ارجح نيستند. گفتيم كه ورزش كردن از افزايش بي رويه قند خون جلوگيري مي‌كند، زيرا افزايش قند خون به ميزان زيادي خطراتي را در بردارد كه در اينحا به چند نكته اشاره مي‌كنيم: اگر قند خون به شدت افزايش يابد، در كنار علائم افزايش قند خون فرد ديابتي ممكن است در معرض خطرات جدي تري قرار گيرد: اگر ميزان قند خون به طور مستمر و طي ساليان متمادي، بالا باشد، عوارض ديررس ديابت، به خصوص در عروق كوچك و اعصاب اثر خواهد گذاشت و در نتيجه چشم ها، كليه‌ها و پاها دچار عوارض شديدي خواهند شد. اما با كنترل قند خون در حد نزديك به طبيعي مي‌توان از اين عوارض جلوگيري كرد افزايش شديد قند خون ممكن است به اختلال در كنترل ميزان قند خون و در نتيجه بيهوشي منجر شود. اين بيهوشي يا «كوماي ديابتي» ممكن است خطر جاني در برداشته باشد. اين اختلال زماني به وجود مي‌آيد كه انسان به يك بيماري، براي مثال سرماخوردگي يا عفونت ريه، دچار شود. ما مي‌توانيم با آموزش و درمان مدرن ديابت به طور كامل از كوماي ديابتي در افراد مبتلا به‌اين بيماري جلوگيري كنيم. حال براي كنترل ميزان قند‌خون به ويژه در افرادي كه به ديابت مبتلا هستند بايد ابتدا وزن اين افراد كاهش پيدا كند و ميزان قندخون آنان كنترل شود. در افراد ديابتي، بعد از كاهش وزن نيز بخشي از كارخانه بدن آنان خراب باقي مي‌ماند. با كاهش وزن سوراخ هاي كلير سلول ها (منظور آنزيم ها و جايگاه فعال آنها) مجدداً به حالت طبيعي خود بر مي‌گردند و به‌اين وسيله، دوباره براي هر سوراخ كلير، يك كلير خواهيم داشت و در نتيجه، ميزان كمتري انسولين براي كاهش قندخون مورد نياز است. از اين نظر، موثرترين و بلكه ضروري ترين اصل درمان براي افراد ديابتي چاق «كاهش وزن» است. با كاهش وزن،‌ حتي به ميزان 4-3 كيلوگرم نيز احتمال دارد برايچندين سال ديابت كنترل شود. البته كاهش وزن به بهبود برخي بيماري‌ها نيز مي‌تواند كمك كند. براي مثال در افزايش فشار خون و اختلال چربي‌ها با كمك كاهش وزن مي‌توان فشار خون را كاهش داد و هچنين افزايش نامطلوب ميزان چربي‌هاي خون را تعديل كرد. همان طور كه گفتيم يكي از راههاي كنترل و كاهش وزن مي‌توان ورزش كردن مداوم و به موقع و در هواي سالم است اما ورزش زياد، ممكن است براي افراد ديابتي خطرناك باشد. اساساً در هر سن و سالي مي‌توان فعاليت جسمي‌را به تدريج افزايش داد. اما فراموش نكنيد كه در بعضي از بيماريهاي قلبي، گاهي بايد تا حد امكان به گونه‌اي ورزش كرد كه فشار زيادي به بدن وارد نشود و اگر شخصي تاكنون فعاليت جسمي‌نداشته، نبايد ناگهاني، آن هم به مدت بسيار، فعاليت داشته باشد. فشار كمتر و طول بيشتر فعاليت جسمي، مطلوب تر از فشارهاي بسيار و ناگهاني است. اگر به ديابت مبتلا نشده‌ايد، مي‌توانيد هر نوع ورزشي را حتي در سطح حرفه‌اي انجام دهيد. ناگفته نماند كه براي داشتن فعاليت جسمي، حتماً نبايد در يك باشگاه ورزشي ثبت نام نمود، بلكه دوچرخه سواري و پياده روي و حتي از پله بالا رفتن هم نوعي ورزش است. تعريف تمرين زدگي به خستگي طولاني مدت و افت عملكرد ورزشي يك ورزشكار كه غالباً بر اثر افراط در تمرين يا اجراي برنامه‌هاي غلط تمريني ايجاد مي‌شود، تمرين زدگي گفته مي‌شود. كدام ورزشكاران بيشتر مبتلا مي‌شوند؟ ميزان شيوع دقيق تمرين زدگي در دسته‌هاي مختلف ورزشكاران كاملاً مشخص نيست، اما گزارش هاي متعددي از شيوع اين وضعيت ناخوشايند در ورزشكاران رشته‌هاي بسكتبال، مشت زني، دوچرخه سواري، شنا، دو و ميداني، جودو و كشتي ارائه شده است. به عنوان مثال، ميزان شيوع تمرين زدگي شناگران در حدود 10 تا 40 درصد و در دوندگان بين 10 تا 60 درصد گزارش شده است. علل اصلي تمرين زدگي از ميان علل مختلفي كه تا كنون در مورد تمرين زدگي گزارش شده است مي‌توان سه علت اصلي را برشمرد: استراحت ناكافي بين جلسات تمرين نامناسب بودن حجم و شدت تمرينات افزايش ناگهاني فشار تمرين از علل مهم ديگر مي‌توان به اجراي تمرينات قدرتي شديد، مسافرت‌ها و مسابقات مكرر، يكنواختي برنامه تمرينات و عدم استراحت ورزشكار در طول تمرين اشاره كرد. علل فرعي عومالي مثل تغذيه نادرست، ناكافي بودن خواب و استراحت، اضطراب در زندگي روزمره، فشارهاي شغلي و تغييرات يا بي‌نظمي‌هاي زندگي از جمله‌اين عوامل است. به عنوان مثال، كشتي گيراني كه در جريان كاهش وزن شديد قرار دارند، استعداد بيشتري برا ابتلا به تمرين زدگي دارند. علائم و نشانه‌ها اگرچه تعداد علائم و نشانه‌ها بيش از 100 مورد است با اين حال مي‌توان علائم زير را به عنوان مهمترين موارد آن در نظر گرفت: علائم جسماني افزايش دردهاي عضلاني افزايش ضربان قلب و فشارخون در حال استراحت كاهش توان هوازي تحريك پذيري عصبي توليد مقدارزيادتر لاكتات در عضلات در حين اجراي فعاليت افزايش استعداد ابتلا به بيماري هاي عفوني دردهاي مفاصل و عضلات كه بين دو جلسه تمرين از بين نرود تورم غدد لنفاوي اختلالات گوارشي به ويژه اسهال طولاني شدن زمان التيام زخم ها علائم رواني افسردگي اختلالات در خواب اختلالات خلقي كاهش اعتماد به نفس كاهش اشتها احساس عدم امنيت علائم تمريني افت عملكرد افزايش دوره‌هاي بازگشت به حالت اوليه كاهش سرعت، قدرت و استقامت افزايش زمان عكس العمل استعداد بيشتر ابتلا به صدمات ورزشي پرسشنامه تشخيص اوليه تمرين زدگي يكي از بهترين روش هاي ارزيابي علائم توسط مربي يا خود ورزشكار استفاده از پرسشنامه‌اي 9 سوالي است كه در ذيل ارائه شده است. به دنبال يافتن پاسخ اين پرسش ها باشيد، چنانچه در صورت يك فرد، پاسخ 3 پرسش يا بيشتر مثبت بود، بايد ورزشكار را به پزشك معرفي كنيد. آيا در حال تمرين (با شدت معمولي) دچار تنگي نفس مي‌شويد؟ آيا «سنگيني» پاهايتان پس از يك مسابقه يا جلسه تمرين، بيش از حد معمول است؟ آيا بالا رفتن از پله‌ها برايتان سخت شده است؟ آيا از تمرين كردن مي‌ترسيد؟ آيا صبح هنگام به سختي از خواب برمي‌خيزيد؟ آيا مدتي است كه اشتهاي خود را به غذاها از دست داده‌ايد؟ آيا مكرراً دچار سرماخوردگي، آنفولانزا، سردرد و يا انواع عفونت ها مي‌شويد؟ آيا ضربان قلبتان در زمان استراحت 5 تا 10 ضربه افزايش يافته است؟ آيا ضربان قلبتان در حين ورزش بيش از حد معمول شده است؟ بديهي است تشخيص نهايي و درمان تمرين زدگي توسط پزشك صورت مي‌پذيرد. با استفاده از اين پرسشنامه مي‌توانيد خطر بروز تمرين زدگي را در مراحل اوليه تشخيص داده و به پزشك مراجعه نماييد. داروهاي نيروزا و دوپينگ كاربرد غير مجاز داروها در ورزش (دوپينگ) مطالب اين مقاله شامل: 1- تاريخچه دوپينگ  2- تعريف دوپينگ  3- رخداد مهم در تاريخ دوپينگ  4- كاربرد غير مجاز داروها در جوانان  5- دوپينگ خوني 6- دلايل منع دوپينگ  7- قوانين جاري در منع دوپينگ 8- روش انتخاب ورزشكاران براي آزمايش دوپينگ  9- نمونه گيري براي آزمايش دوپينگ 10- داروها و عوارض جانبي آنها در دوپينگ.    تاريخچه دوپينگ دوپينگ از واژه‌هاي هلندي به معني آيين غسل تعميد مسيحي گرفته شده است. قدمت – دوپينگ در ورزش به دوهزار سال قبل از ميلاد برميگردد، جايي كه هومر در نوشته‌هاي خود به مصرف قارچ هاي غني از پروتئين توسط گروهي ورزشكاران يونان باستان اشاره نموده است. و يا به روايتي ديگر واژه دوپينگ از زبان آفريقاي جنوبي مشتق شده است. اشاره به يك نوشيدني الكلي باستاني دارد كه به عنوان محرك در مراسم رقص استفاده مي‌گرديد. بتدريج اين واژه استفاده گسترده تري كرد و در ورزش امروز به معضلي تبديل شده است. اين واژه در دنياي امروز به معناي استفاده ورزشكار ازم واد يا روش هاي است كه به قصد افزايش كارآيي در ورزش انجام مي‌شود. برخي ورزشكاران از حدود 40 سال پيش از هورمونهاي جنسي مردانه و مشتقات آنها براي نيروزايي استفاده ميكرده اند كه امروزه بسياري دچار عوارض آنها از جمله سرطان كبد شده اند. اخيراً داروهاي جديدتري مورد استفاده برخي از ورزشكارانقرار مي‌گيريد كه هنوز حتي اثر بخشي آنها در افزايش آنها در افزايش نيروي جسمي‌مورد مطالعه علمي‌دقيق قرار نگرفته است و عوارض بسياري از آنها هنوز ناشناخته اند. به همين دليل براي حفظ سلامت جسمي‌ورزشكاران و پيشگيري از عوارضي كه آنان ناآگاهانه دچار مي‌شوند، كميته بين المللي المپيك استفاده بسياري از آنها راممنوع كرده است و ازمايشات متعددي براي اطمينان از اين امر بر روي ورزشكاران رقابتهاي رسمي‌انجام ميدهد. كاربرد واژه دوپينگ كمتر از صد سال قدمت دارد. نخستين مورد مرگ بر اثر مصرف دارو در ال 1886 ميلادي در يك مسابقه محلي دوچرخه سواري اتفاق افتاد. در سال 1910 ميلادي دوپينگ براي اولين بار جنبه رسمي‌و قانوني پيدا كرد بطوريكه در اين سال، در يك مسابقه اسب سواري، اسبهاي مسابقه از نظر مصرف مواد نيروزا مورد آزمايش قرار گرفتند. در المپيك 1954 گزارشاتي مبني بر استفاده از دارو توسط ورزشكاران شوروي سابق انتشار يافت. مرگ كورت انمار جانسون دوچرخه سوار دانماركي در سال 1960 رم خبري تكان دهنده براي جهان ورزش بود. تا اينكه اولين آزمايشات دارويي المپيك به سال 1968 در المپيك زمستاني فرانسه به عمل آمد. تعريف: طبق تعريف كميسيون پزشكي بين المللي المپيك دوپينگ عبارتست از تجويز يا مصرف يك ماده خارجي يا ماده درون زاي بدن، با مقادير غير عادي و يا راه استعمال غير طبيعي توسط شخص سالم با هدف افزايش كارآيي ورزشي. دوپينگ به معناي استفاده از مواد متعلق به گروه داروهاي ممنوع، محدود شده و يا استفاده از روشهاي گوناگون غير مجازي مي‌باشد. به خوان آنتوني وسامارانش رئيس كميته بين المللي المپيك دوپينگ نوعي تقلب است كه از جنبه‌هاي مختلف منجر به انحطاط و مرگ مي‌شود: مرگ فيزيولوژيك چرا كه دستكاري غير قانوني در فرآيند طبيعي باعث تغييرات شديد و گاهاً برگشتناپذيري در بدن مي‌شود. مرگ جسمي‌نظير برخي موارد اسف بار ورزشكاراني كه در سالهاي اخير مشاهده شده است. انحطاط رواني و شخصيت ناشي از رضايت شخص به تقلب، ناديده انگاشتن توانايي و ظرفيت هاي شخصي و بزرگ كردن ناتواني ها و معايب و بالاخره انحطاط اخلاقي به واسطه تعدي فرد از قوانيني كه تمام جامعه بشري يابند آن هستند. از سوي ديگر در سالهاي اخير پديده‌اي بنام «پارادوپينگ» نيز پا به عرصه وجود نهاده است كه عبارتست از دادن دارو به يك ورزشكار توسط حريف جهت كاهش كارآيي وي و يا بدنام كردن ورزشكار. دوپينگ در عصر جديد: در سالهاي اخير همگام با پيشرفت دانش پزشكي و داروسازي در كنار استفاده صحيحي از كشفيات روزافزون اين علوم، متاسفانه عده‌اي با افراد سودجويانه استفاده نابجا از داروها را در جامعه اشاعه ميدهند. يكي از عرصه‌هاي اين سودجويي كاربرد غير از داروها در ورزش و ترويج آن بوده است كه اهداف اقتصادي، اجتماعي و حتي سياسي در وراي اين موارد استفاده نابجا وجود دارد. موارد فراوان خلع مدال، عوارض زيانبار گسترده جسمي ‌و روحي گزارش شده از ورزشكاران و بالاخره موارد مرگ و مير قابل توجه ناشي از ارتكاب دوپينگ، حاكي از گسترش تكان دهنده‌اين ضد ارزش در صحنه ورزش مي‌باشد. در سال 1981 يك بررسي در بين دانش آموزان ورزشكارآمريكايي نشان داد كه 80 درصد افراد تحت مطالعه حداقل يك مورد سابقه استقاده از الكل، 20 درصد از آنها سابقه مصرف ماري جوانا و 3 درصد از اين افراد تجربه مصرف استروئيدهاي آنابوليزان را داشته اند. در يك بررسي ديگر بر روي رشته‌هاي ديگر ورزشي كمترين ميزان كاربرد داروها در رشته‌هاكي روي چمن و بيشترين ميزان كاربرد در رشته‌هاي وزنه برداري و دوميداني ثبت شده است. در حال حاضر تمامي‌سازمانهاي اجرايي ورزش و در راس آنها كميسيون پزشكي كميته بين المللي المپيك كه از سال 1976 فعاليت رسمي‌خود را شروع كرده مسئوليت مبارزه با دوپينگ را در سراسر جهان بر عهده دارند. اين سازمانها تدوين و انتشار فهرست هايي همراه با تجديد نظر مداوم را در برنامه كار خود قرار داده اند و به انتشار اين فهرستها همراه با انتشاران آموزشي ديگر و نيز انجام آزمايشات دارويي روي نمونه‌هاي گرفته شده از ورزشكاران نسبت به ريشه كني دوپينگ اقدام مي‌نمايند. رخدادهاي مهم در تاريح دوپينگ: اولين مورد مرگ ورزشكاران در سال 1886 رخ داد كه يك دوچرخه سوار به نام لينتوندر اثر استفاده بيش از حد داروي تري متيل در گذشت. درمسابقات المپيك يك دونده ماراتن به نام توماس هيكس در اثر مصرف برندي و استري كلين در شرف مرگ قرار گرفت. دهه 1950 روس ها از هورمون هاي مردانه براي افزايش قدرت و نيرو استفاده نمود و آمريكايي‌ها نيز استروييدها را به‌اين منظور استفاده نمودند. 1960- دوچرخه سوار دانماركي در المپيك رم به علت مصرف بيش از حد آمفتامين‌ها فوت كرد. 1964- افزايش قابل توجهي در ظاهر عضلات ورزشكاران در المپيك ديده شد كه شك در مصرف داروها را برانگيخت. 1967- كميته بين المللي المپيك بعد از مرگ تامي‌سيمپسون به علت مصرف غير از آمفتامين‌ها واكنش نشان داد. 1968- اين كميته با تعريفي از دوپينگ ليست داروهاي غيرمجاز را ارايه داد و بدين ترتيبانجام آزمايش در بازي هاي المپيك شروع شد. دلايل منع دوپينگ: دوپينگ خود دلايل اساسي زير ممنوع شناخته شده است: دلايل فيزيكي: كاربرد داروها طيفي از اثرات جانبي ناخواسته و زيانبار را براي بدن فرد بر جاي مي‌گذارد كه مي‌توانند در پاره‌اي از موارد برگشت‌ناپذير باشد و از اين رو، صدمات جبران ناپذيري را بر روي سلامتي ورزشكار وارد نمايند. دلايل اخلاقي: دوپينگ با اهداف عاليه ورزش كه سالم سازي جسم و روح مي باشد منافات دارد. از طرف ديگر اين پديده زمينه اي براي كشانده شدن جوانان ورزشكار بسوي بلاي خانمانسوز اعتياد را فراهم ميآورد. دلايل قانوني: دوپينگ به دليل ايجاد برتري غير منصفانه در صحنه ورزش، برخلاف مقررات جاري سازمانهاي اجرايي ورزش مي باشدو ارتكاب آن جرم شناخته مي شود. قوانين جاري: همچنين كه در بخشهاي پيشين ذكر شد اتكا به مقررات و اعمال مجازاتهاي شديد براي مرتكبين دوپينگ، در كنار برنامه هاي مدون آموزشي و پرورشي فكري جوانان ورزشكار براي مبارزه با اين ضد ارزش ضروري مي باشد. سازمانهايي نظير كميسيون پزشكي كميته بين المللي المپيك، كميته المپيك ايالات متحده و ساير سازمانهاي اجرايي و بين المللي، همگي با محكوم نمودن دوپينگ در ورزش، مقررات خاصي را در مسابقات تحت پوشش خود به مرحله اجرا گذاشته‌اند و در قالب اين مقررات مجازاتهاي ويژه اي را نيز جهت مرتكبين دوپينگ پيش بيني كرده اند. با تمايز بين استفاده آگاهانه و عمدي از يك سو مصرف غيرآگاهانه در قالب فرمولهاي دارويي درماني (نظير وجود دارواهي ممنوعه در فرمولهاي ضد سرماخوردگي يا ضد اسهال) مجازاتهاي خود را چنين اعلام نموده است: دوپينگ آگاهانه سه سال محروميت از شركت در مسابقات رسمي براي اولين مورد تخلف محروميت مادام العمر از شركت در مسابقات رسمي براي اولين مورد تخلف دوپينگ غيراگاهانه سه ماه محروميت از شركت در مسابقات رسمي براي اولين مورد تخلف دوسال محروميت از شركت در مسابقات رسمي براي دومين مورد تخلف لازم به ذكر است كه در تمامي موارد فوق الذكر، اگر فرد خاصي موفق به دريافت مدال شده باشد مدال وي باز پس گرفته مي شود. نمونه گيري براي آزمايش دوپينگ: در موارد معمول، آزمايش بر روي نمونه ادراري انجام مي شود. در صورت مثبت شدن نمونه ادرار، براي تاييد نتيجه از تجزيه نمونه خون استفاده مي شود. در صورت شك به دوپينگ خوني و يا مصرف موادي كه با آزمايش خون بهتر قابل شناسايي هستند نمونه خوني از فرد گرفته خواهد شد. آيا مي دانيد؟ چرا بايد ورزش كنيم؟ انواع تمرين هاي ورزشي ويژه سالمندان كدامند؟ انجام هر يك از تمرين هاي ورزشي براي شما چه فوايدي دارد؟ آيا مي دانيد: تمرينات ورزشي را بطور صحيح انجام دهيد؟ تمرينات ورزشي را در زندگي روزمره خود بكار ببريد؟ با افزايش سن تغييرات متعددي در قسمت هاي مختلف بدن ايجاد مي شود. قلب، ريه ها، سيستم عصبي، عضلات و استخوان ها دچار تغييرات ناشي از افزايش سن مي شوند. *قدرت عضله قلب كاهش مي يابد. *ظرفيت ريه براي جذب اكسيژن كم مي شود. اگر تحرك و ورزش نداشته باشيم: *عضلات ضعيف مي شوند. *كارآيي مفاصل كم مي شوند. *استخوان ها پوك مي شوند. همه اينها موجب محدود شدن فعاليت و حركت مي شود و بي حركتي نه تنها بيماري‌هاي جسمي بسياري را به دنبال خواهد داشت بلكه موجب تنهايي و افسردگي نيز خواهد شد. مشكل ديگري كه با بي حركتي به وجود مي آيد، عدم توانايي انجام كارهاي روزمره و وابستگي به ديگران است. آيا مي خواهيد با اين تغييرات مقابله كنيد؟ يك راه مطمئن براي كنترل و بع تاخير انداختن عوارض پيري ورزش منظم است. به نكات زير توجه نماييد: *فعاليت و ورزش منظم در طول عمر، به خصوص سنين بالا عامل حفظ و حتي تقويت ظريفيت هاي قلبي، ريوي، عصبي و اسكلتي است. *با فعاليت فيزيكي مي توان مرگ و مير ناشي از بيماري هاي عروقي قلب، سرطان روده بزرگ و افزايش قند خون بزرگسالي را كاهش داد. *فعاليت فيزيكي در كنترل چاقي، كلسترول بالا و فشار خون موثر است. *ورزش يكي از عوامل مهم براي قرار گرفتن كلسيم در داخل استخوان و محكم شدن استخوان ها است. *ورزش از افسردگي هاي دوران پيري جلوگيري مي كند. فوايد زودرس ورزش، شامل بعبود تعادل و هماهنگي، افزايش قدرت عضلاني، افزايش انعطاف‌پذيري و متابوليسم هوازي بدن است. پس اگر مي خواهيد: كمتر به اطرافيان وابسته باشيد، كارهاي مورد علاقه تان را انجام دهيد. زندگي شاداب داشته باشيد و هزينه كمتري را صرف درمان كنيد ورزش كنيد. همه ما، از كودكي تا سالمندي در هر سطحي از سلامتي به ورزش نياز داريم. اگر دلايلي براي منع فعاليت فيزيكي وجود داشته باشد، مطمئناً افزايش سن و ضعف جسماني جزو آنها نيست. امروزه حتي برنامه هاي ورزشي خاصي براي افرادي كه به بيماري هايي نظير نارسايي قلبي- عروقي، فشار خون بالا، افزايش قندخون، پوكي استخوان، افسردگي، سرطان دستگاه گوارش و چاقي مزمن مبتلا هستند، طراحي و آموزش داده مي شود. اگر سال هاست كه ورزش نكرده و بي تحرك بوده ايد بايد تمرينات ورزشي را با تعداد كم و طول مدت كوتاه آغاز كنيد. ما در اينجا از هر يك از انواع حركات ورزشي، مثال هاي ساده اي كه نياز به وسايل خاص نداشته و بدون صرف هزينه قابل انجام است را به شما نشان مي دهيم. شما مي توانيد با آموختن اين تمرين ها، حتي كارهاي روزانه خود را به صورت ورزش در آوريد. حتي افراد بسيار ضعيف و ناتوان نيز مي توانند با فعاليت هاي فيزيكي مناسب سلامتي شان را به دست بياورندو به ديگران وابسته نباشند. پس بياييد ورزش و فعاليت هاي بدني را به عنوان بخشي از زندگي روزمره خود قرار دهيم. به ياد داشته باشيم ورزش زماني مفيد خواهد بود در ريه و قلب را افزايش مي دهد. چه نوع ورزش هايي مفيد هستند؟