بدمينتون شهرستان مرودشت ( تخت جمشید )

فرآیند استعدادیابی

در استعداد یابی با " اندازه گیری استعداد " مواجهیم، اندازه گیری نیز زمانی دارای ارزش است که از وسایلی استفاده شود که نتیجه را به صورت عددی معین و دقیق نشان دهد.

از اواخر قرن نوزدهم میلادی بود که امکان اندازه گیری خصوصیات روانی مطرح گردید و در واقع روشهای تحقیق در علوم فیزیکی به بررسی مفاهیم نظری علوم رفتاری تعمیم داده شدند، اما باید بدانیم از آنجائی که کار اندازه گیری مسایل روانشناختی بسیار پیچیده تر از رشته های علوم محض می باشد، لذا در تهیه مقیاس اندازه گیری آنها با مسایل پیچیده ای روبرو هستیم.

معمولاً ابزاری که برای اندازه گیری خصوصیات روانی به کار می رود آزمون نامیده می شود که ترجمه کلمه انگلیسی تست (Test) می باشد، انجمن روانشناسان سایکو تکنیک (Psychotechnique) آزمون را اینگونه تعریف می کند : آزمون عبارت از آزمایش معینی است که انجام فعالیتی را ایجاب می کند. این آزمایش با شیوه ای خاص و به طور یکسان در مورد کلیه آزمایش شنوندگان اجرا می شود و هدف از آن ارزشیابی موفقیت یا شکست یا نمره گذاری موفقیت آزمایش شونده است. فعالیت آزمایش شونده خود می تواند شامل معلومات اکتسابی، کنشهای حسی – حرکتی یا روانشناختی باشد.


- خصایص اصلی آزمونها عبارتند از :

1. اعتبار ( Validity ): عبارتست از اینکه آزمون همان چیزی را اندازه بگیرد که برای آن ساخته شده است.

2. پایایی ( Reliability ): عبارت است از اعتمادی که به نتایج یک آزمون می توان داشت بدین معنی که اگر آزمونی را به طور متوالی و یا با فاصله زمانی طولانی روی تعداد معینی از افراد اجرا کنند نتایج بدست آمده باید از یک ثبات نسبی برخوردار باشد، از پایائی تحت عنوان ثبات و روائی نیز صحبت می کنند.

3. نُرم: نتایج حاصل از اجرای اکثر آزمونهای روانی نمرات خاصی است که به تنهایی برای ما معنایی ندارند و قابل مقایسه با یکدیگر نمی باشند لذا برای سنجش و مقایسه نمرات با یکدیگر در هر آزمونی به معیار و مقیاس استاندارد شده و متحد الشکلی نیاز است که به آن نُرم می گویند. نُرم عبارت است از حدّ متوسط حالات و معلومات. در واقع با نُرم آزمون مشخص می شود که فرد در مقایسه با افراد مشابه خود در چه وضعیتی قرار دارد.


- خصوصیات فرعی یک آزمون عبارتند از :

1. صرفه جویی در هزینه : مسأله اقتصاد و رعایت جوانب مالی در هر کاری ضروری است و چه بسا آزمونهای مناسبی که به علت کمبود توجه، امکان اجرای آنها میسر نمی گردد. از مقرون به صرفه ترین آزمونها، آزمونهای مداد – کاغذی است.

2. صرفه جویی در وقت : امروزه با توجه به ارزشمندی وقت سعی می شود از آزمونهایی استفاده شود که بدون لطمه به دقت و صحت آزمون، با سرعت زیاد قابل اجراء باشد.

3. سادگی اجراء : بعضی از آزمونها گرچه از اعتبار و پایایی خوبی برخوردار می باشند ولی امکان اجرای آنها بدون وجود فرد متخصصی میسر نیست و لذا مورد استفاده چندان زیادی ندارند.

4. آسانی تصحیح : آزمون باید به گونه ای تهیه شود که تصحیح و تفسیر آن به سهولت و سرعت امکان پذیر باشد تا اعلام نتایج در زمان کوتاهی عملی باشد و مخارج تصحیح نیز کاهش یاید.

5. رغبت : هر آزمونی باید رغبت لازم را در آزمودنی ایجاد کند.


- طبقه بندی آزمونها :

الف ) از لحاظ اجراء :

1. فردی
2. گروهی

ب ) از لحاظ فرم و شکل :

1. ابزاری
2. کتبی
3. شفاهی

ج ) از نظر محتوای ظاهری :

1. کلامی
2. غیر کلامی

د ) از لحاظ هدف عملی :

1. تشخیصی
2. پیش بینی

ه ) از لحاظ توانمندیهای مختلف :

1. کارایی یا بازده مانند هوش
2. شخصیت یا کیفی مانند تحلیلی و ترکیبی ( فرافکن )

و ) از لحاظ مراحل زندگی :

1. نوزادی
2. کودکی
3. نوجوانی
4. جوانی
5. بزرگسالی

ز ) از لحاظ عملکرد یا موضوع :

1. هوش
2. معلومات
3. شخصیت
4. رغبت


- اصولی که در اجرای فرآیند استعداد یابی رعایت شود :

1. دستور العملها : هر آزمونی دفترچه دستور العملی به همراه دارد که آزماینده مکلف است شرایط مندرج در آن را رعایت کند تا نتایج حاصله قابل مقایسه با نُرم آزمون باشد، سرپیچی از دستور العملها و دستکاری آزمون ممنوع است زیرا ممکن است آزمون را از حالت استاندارد خارج کرده و آزمون اعتبار و پایایی خود را از دست بدهد.

2. صلاحیت آزماینده : اجرای آزمونهای استعداد یابی یک امر تخصصی است و فرد غیر حرفه ای علاوه بر ناتوانی در اجرای آزمون و بی اعتبار کردن نتایج حاصله از اجرای غلط، امکان دارد صدمات جبران ناپذیری از نظر عاطفی و روانی بر آزمودنی و خانواده اش وارد سازد.

3. موقعیت اجراء : قبل از اجرای تست باید مطمئن شد که آزمودنی از سلامت جسمانی و آرامش و امنیت روانی برخوردار است.

4. محل اجراء : مکانی که آزمون در آن اجراء می گردد، باید دارای فضای مناسب، نور، هوا و حرارت کافی باشد از عوامل حواس پرتی نیز به دور باشد.

5. مدت اجراء : زمان قید شده برای هر آزمون باید مورد توجه قرار بگیرد و زمان آزمون را نباید کم یا زیاد کرد، از ایجاد خستگی در آزمودنی باید پرهیز کرد و از منتظر گذاشتن او خودداری کرد لذا بهتر است تمام وسایل لازم جهت اجرای آزمون قبل از اجراء آماده و مرتب گردد.

6. محافظت آزمون : اگر در آزمون قبل از اجراء مورد مطالعه آزمودنی قرار گیرد نتایج حاصله قابل اطمینان و استناد نخواهد بود.

7. توجه به گروه نمونه : آزمونی که اجراء می کنیم باید روی گروه نمونه ای مشابه آزمودنی اجراء و هنجاریابی شده باشد در غیر اینصورت معتبر نخواهد بود.

8. خطای اندازه گیری : آزمونها وسیله صد در صد عینی برای اندازه گیری نمی باشند لذا باید :

اولاً : نتایج آنها را با احتیاط بیان کرد.

ثانیاً : با اطلاعات حاصل از فنون دیگر مشاوره مقایسه کرد.

ثالثاً : بهتر است قضاوت در مورد فرد متکی بر چند آزمون باشد.

9. دقت در نمره گذاری و تصحیح.

10. دقت در تعبیر و تفسیر.

11. بیان نتایج آزمونها : نتایج آزمونها باید برای آزمودنی و اطرافیانش، طوری بیان گردد که موجب برانگیختن عواطف منفی آنان نگردد و بدون اجازه آزمودنی و والدین در اختیار فرد دیگری قرار نگیرد.